Samenvattend financieel perspectief
Het financieel perspectief van de gemeente Goirle is voor de komende jaren overwegend positief. De begroting laat op korte termijn nog gunstige resultaten zien, maar tegelijkertijd worden de structurele financiële uitdagingen steeds zichtbaarder. Door de verwachte daling van de inkomsten uit het gemeentefonds, onze grootste inkomstenbron, neemt het voordelige begrotingssaldo vanaf 2028 aanzienlijk af. Dit vraagt om een blijvende focus op realistisch begroten, financieel gezond beleid en zorgvuldige afwegingen voor de toekomst.
Begrotingssaldo
Onderstaande tabel geeft inzicht in de ontwikkeling van het begrotingssaldo van de gemeente. Als financieel uitgangspunt is de stand uit de Tweede Bestuursrapportage 2026 gehanteerd. De wijze waarop dit financiële uitgangspunt tot stand is gekomen, is toegelicht in de eerder vastgestelde planning- en controlproducten. Deze documenten zijn te raadplegen via de P&C-portal .
Om inzicht te krijgen in de structurele financiële positie van de gemeente wordt het begrotingssaldo gecorrigeerd voor incidentele baten en lasten. Deze eenmalige inkomsten en uitgaven hebben geen structureel karakter en geven daarom geen representatief beeld van het financiële evenwicht op de langere termijn. Na correctie resteert het structureel en reëel begrotingssaldo, dat laat zien in hoeverre de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Hiermee wordt aangesloten bij de financiële toezichtseisen voor gemeenten.
Een detail overzicht van de incidentele baten en lasten vindt u hier .
Autonome ontwikkelingen en beleidsvoornemens
Zoals uit onderstaande tabel blijkt, is bij de begrotingsopstelling uitgegaan van de cijfers uit de tweede bestuursrapportage 2026. Vanuit dit financiële uitgangspunt zijn de begrotingsramingen geactualiseerd en zijn de relevante autonome ontwikkelingen verwerkt, waaronder de jaarlijkse loon- en prijsindexeringen.
Daarnaast zijn de financieel relevante beleidsvoornemens en overige noodzakelijke bijstellingen in de begroting verwerkt. De belangrijkste mutaties ten opzichte van de tweede bestuursrapportage 2026 zijn op hoofdlijnen als volgt samen te vatten.
Autonome ontwikkelingen en beleidsvoornemens
-/- = nadeel | bedragen € 1.000Stelposten
Ieder jaar ontvangen gemeentes van de provincies de
begrotingscirculaire
met daarin de uitgangspunten voor de komende begroting. Hiermee worden gemeentes geïnformeerd over actuele ontwerpen en geeft zij duidelijkheid over de manier waarop de komende begroting en de meerjarenraming wordt beoordeeld. In de begrotingscirculaire wordt tevens aandacht besteed aan het opnemen van eventuele stelposten. Stelposten zijn voorlopige ramingen voor verwachte uitgaven of inkomsten waarvan de exacte omvang of verdeling bij het opstellen van de begroting nog niet bekend is. Hiermee kan de gemeente rekening houden met verwachte ontwikkelingen, terwijl de definitieve invulling op een later moment plaatsvindt.
Onderstaande stelposten zijn in deze begroting opgenomen:
Stelpost onderuitputting kapitaallasten
In de begroting is een stelpost onderuitputting opgenomen voor kapitaallasten. Deze stelpost houdt rekening met het feit dat investeringen in de praktijk niet altijd volledig volgens planning worden uitgevoerd, waardoor de daarmee samenhangende afschrijvings- en rentelasten later ingaan dan oorspronkelijk geraamd. Als gevolg hiervan vallen de werkelijke kapitaallasten in een begrotingsjaar vaak lager uit dan begroot.
De omvang van de stelpost is bepaald op basis van historische realisatiecijfers en sluit aan bij de verwachtingen ten aanzien van de uitvoering van het investeringsprogramma. De berekening volgt het door de provincie Noord-Brabant vastgestelde beleidskader, waarbij de onderuitputting maximaal 20% bedraagt van de nieuwe kapitaallasten die voortvloeien uit investeringen van het voorgaande jaar. De stelpost heeft uitsluitend betrekking op investeringen waarvan de kapitaallasten ten laste van de exploitatie komen.
Met deze stelpost wordt een realistischer beeld gegeven van de verwachte lastenontwikkeling en wordt voorkomen dat de begroting structureel hogere kapitaallasten bevat dan op basis van de feitelijke uitvoeringscapaciteit aannemelijk is.
Stelpost WMO huishoudelijke hulp
Vanaf 2029 is in de meerjarenraming een stelpost Wmo huishoudelijke hulp opgenomen. Deze stelpost houdt verband met het voornemen van het Rijk om de huishoudelijke hulp als algemene maatwerkvoorziening te beëindigen en uitsluitend een vangnetregeling in stand te houden voor inwoners die niet zelfstandig in deze ondersteuning kunnen voorzien. Als gevolg hiervan is in de meicirculaire een aanzienlijke uitname uit het gemeentefonds verwerkt, waartegenover een gedeeltelijke compensatie voor het toekomstige vangnet staat.
Omdat de beleidsmatige uitwerking van het vangnet nog onvoldoende duidelijk is, kunnen gemeenten de daadwerkelijke financiële gevolgen nog niet betrouwbaar ramen. De provincie Noord-Brabant staat daarom toe om de netto-uitname uit het gemeentefonds vanaf 2029 budgettair neutraal te verwerken via een stelpost.
Met deze werkwijze wordt voorkomen dat het meerjarig begrotingsbeeld wordt beïnvloed door financiële effecten waarvan de omvang nog onzeker is. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de inrichting van het vangnet en de daarmee samenhangende kosten, zal de stelpost worden heroverwogen en vervangen door een reële raming van de verwachte lasten en baten.
Stelpost richtlijn jeugdzorg
Vanaf 2028 is in de meerjarenraming een stelpost jeugdzorg opgenomen. Deze stelpost heeft betrekking op de door het Rijk voorziene besparingen binnen de Hervormingsagenda Jeugd, waaronder maatregelen gericht op het sturen op de duur van jeugdhulptrajecten en de invoering van een eigen bijdrage. De financiële effecten hiervan zijn door het Rijk al verwerkt in de beschikbare middelen voor gemeenten, terwijl de verdere uitwerking van de maatregelen en de benodigde wetgeving nog niet volledig zijn afgerond.
De provincie Noord-Brabant staat gemeenten toe deze rijksmaatregelen budgettair neutraal in de begroting te verwerken door middel van een stelpost. Hiermee wordt het meerjarig begrotingsbeeld in overeenstemming gebracht met de huidige financiële uitgangspunten van het Rijk, zonder vooruit te lopen op de exacte uitvoering van de maatregelen.
De gemeente volgt de landelijke ontwikkelingen nauwgezet. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de definitieve uitwerking en de financiële gevolgen, zal de stelpost worden heroverwogen en waar nodig worden aangepast.